Prof. Dr. Alpaslan Ceylan hocamız Kırgızistan-Türkiye “Manas” Üniversitesi rektörlüğü görevine başlayalı henüz bir yıl olmadı. Covid salgınının hareket alanını kısıtlamasına karşılık bu kısa zaman içerisinde hocamızın “Bir Üniversiteden Ötesi…” sloganındaki “ötesi” kelimesinin anlamını kavramaya başladık. Üniversitemiz 25 yılda fiziki altyapı, kurumsallaşma konularında epeyce mesafe kat etmesine karşılık Kırgızistan ve Türk Dünyasının genelini kucaklayan, üniversitenin dışına taşarak başka kurumları koordine edip iş birliğini, kardeşlik hukukunu geliştiren faaliyetler konusunda zayıf kalmıştı.
Dün (28 Mayıs 2021) tanıtımı yapılan “Türk Dünyası Dijital Vatandaşlık Projesi”, bütün Türk dünyasını kucaklama ve kardeşlik hukukunu geliştirme faaliyetlerinin en önemlilerinden biri olarak başladı. Rektör hocamızın isteğiyle Prof. Dr. Erdal Bay ve Doç. Dr. Oktay Özgül tarafından hazırlanan projenin tanıtım toplantısına 71 Üniversitenin rektörleri katılarak duydukları heyecanı dile getirdiler. Proje uzun soluklu ve geliştirilmeye açık bir dizi faaliyetin ilki. “Türk Dünyası Dijital Vatandaşlık Projesi”, Türk dünyası vatandaşlarının birbirlerini daha yakından tanımasını amaçlayan müfredata sahip bir dersin bütün Türk dünyası üniversitelerince, bütün Türk dünyasına hitap edecek şekilde dijital platformda okutulmasını amaçlıyor. Bu derste kanaat önderleri bütün Türk dünyasına uzmanlık alanlarıyla ilgili konuları anlatabilecek. Böylece, bizce de Türk dünyasının en büyük noksanlığı olan “aynılıklarımızı tanıma” yolunda önemli bir adım atılmış olacak. Projenin ıslak imzaları Kırgızistan-Türkiye “Manas” Üniversitesinin Ekim ayında gerçekleştireceği toplantıda atılacak.
Herhangi bir konuda farklılıkları öne çıkarmak; bölünmeye, parçalanmaya, birbirinizden uzaklaşmaya yol açan sonuçlar doğurur. Bu yüzden birliğinizi ve bundan doğacak gücünüzü istemeyenler devamlı farklılıkları vurgular. Sovyetler Birliği Türk dünyasında yazı dilleri oluştururken boyların en uzak ağızlarını esas almıştır. Alfabelere farklı harfler koymuş ve lehçelerin ağızları üzerine çalışmalar yaptırmıştır. Lehçelerin ortak yanlarını ortaya çıkaracak tarihî yönleri arka plana itilmiştir. Çünkü Sovyetlerin amacı büyük Türk dünyasını birbirinden koparmak, birliği dağıtmak idi. Bunu belli ölçüde başardılar.
Yine herhangi bir konuda; aynılıklar, benzerlikler, ortak değerler üzerine yoğunlaşmak birlik olma sonucunu doğurur. Aynı değerlere sahipseniz, dünya görüşünüz otaksa niçin kavga edesiniz ki? Birlikten kuvvet doğar, bir elin nesi var iki elin sesi var. Birlikten doğan kuvvetle daha çok insan güvence altına girer, varlık daha çok insan arasında pay edilir, refah ve huzur artar.
Ortak tarihiniz, ortak kültürel değerleriniz, ortak inançlarınız var ve siz bu ortaklıklarınızın farkında değilsiniz. Türk dünyasında günümüzde olan şey tam da bu. Bundan önceki “Gelin Tanış Olalım” başlıklı yazımda konuyu bilimsel proje sonucuyla yorumlamış; “değerlerimiz % 95 ortak fakat bu ortaklığının % 5 imiz bile farkında değiliz” demiştim.
“Türk Dünyası Dijital Vatandaşlık Projesi” aynı değerlerimizin karşılıklı tanınırlığını artırmaya yönelik bir başlangıç. Başlangıcında 71, belki birkaç yıl içinde bütün Türk dünyası üniversitelerinin katılımıyla genişletilecek proje, Gaspıralı İsmail’in “Dilde, Fikirde, İşte Birlik” fikriyle özetlediği, en önemli eksikliğimizi giderecek, Türk dünyasının büyük birliğini sağalamaya yönelik bir adım. Ama bu adım çok büyüyecek bütün Türk dünyasına yayılacak. Su akacak yatağını bulacak…
PROF. DR. EKREM BARAK ARIKOĞLU / KIRGIZİSTAN TÜRKİYE MANAS ÜNİVERSİTESİ / BİŞKEK / KIRGIZİSTAN