Prof. Dr. Recai KUŞ
Selçuk Üniversitesi

Doç. Dr. Ahmet Naci ÇOKLAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi

Öz
Dünya’da çatışma ve şiddet olaylarının artmasına bağlı olarak göç eden ve sığınma arayan insan sayısında artış görülmektedir.
Türkiye bu durumdan olumsuz olarak etkilenmekte ve Türkiye yönelen göçmen ve sığınmacı sayısı da artmaktadır. Bu kapsamda sığınmacı durumuna düşen önemi bir grup ise Türkmenlerdir. Doğup büyüdükleri topraklar terör örgütleri tarafından işgal edilen Türkmen bölgelerinde Türkmen’lere insanlık dışı saldırılar yapılmış, can güvenliğinin ortadan kalkması ve Suriye ve Irak’ta meydana gelen olumsuz gelişmeler sonrası Türkmen soydaşlarımız doğal olarak Türkiye’ye göç etmek durumunda kalmışlardır. Irak ve Suriye’den gelen soydaşlarımız ağırlıklı olarak Misak-ı Milli sınırları içerisinde yaşayan soydaşlarımızdır. Türkmenler aileler göç sırasında ve geldikten sonra zor yaşam koşulları ile mücadele etmek durumunda kalmışlardır. Genel olarak Suriyeliler ile birlikte değerlendirilen Türkmenler, kültürel ve etnik bağları gereği bu gruptan farklılaşmakta, özellikle dilin getirdiği avantajlara sahip olmaktadır. Ancak sığınmacı konumunda bulunan Türkmenler bir yandan Suriyeliler ile birlikte değerlendirilmeleri, diğer yandan statü olarak farklılaşmaları açısından farklı zorluklar yaşamakta, buna bağlı olarak ihtiyaç ve beklentiye girebilmektedir. Bu araştırmanın genel amacı savaş nedeniyle Türkiye’ye göç etmek zorunda kalan, Suriye ve Irak’tan gelen ve Adana’da yaşayan Türkmen ailelerin yaşadığı
zorluklar/sorunlar ile ihtiyaçlarını belirlemektir. Nitel yöntemle desenlenen bu araştırma olgu bilim desenindedir. Araştırmanın katılımcılarını 2019 yılında Adana ilinde sığınmacı durumunda yaşayan Türkmen aileler oluşturmaktadır. Genel özellikleri açısından incelendiğinde bu bölgedeki Türkmen aileler genellikle çok çocukludur, ailelerdeki çocuk sayısı ortalama 5-6’dır. Düşük kira bedelli ve 1-2 odalı evlerde birden fazla aile yaşamak durumunda kalmaktadır. Bu kapsamda 15 aileden veri toplanmıştır. Veri toplamak için geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Verilerin analizinde ise içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda Türkmen ailelerin Suriye ve Irak bölgesinden gelen Türkmenlerden oluştuğu, çoğunlukla kendisinden önce gelenlerin tavsiyesi ile bu bölgeye geldikleri görülmüştür. Ailelerin yaşadıkları en önemli sorunların statü sorunu (Suriyeli mi Türk mü oldukları veya bölgesel denetimdeki uygulama farklılıkları), ekonomik sorunlar, eğitim sorunları ve diğer sorunlar şeklinde sıralandığı, istek ve beklenti olarak olumlu statü ayrışması beklentisi, vatandaşlık talebi, savaşın sona ermesi ve memleketlerine dönüş, 2023 yılı beklentisi şeklinde sıralanmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda daha çok kadın ve çocuk katılımcıları ile araştırmanın yinelenmesi önerilmiştir. Diğer yandan Türkmenlerin tipik bir Anadolu bireyi olma beklentisinden yola çıkarak, farklı bir eğitim, ekonomik yardım ve yönlendirme sistemine yönelik olanakların sunulması önerilebilir. 

Düşünce Dünyasında Türkiz, Yıl/Year: 10▪ Özel Sayı/Special Issue▪Ekim/October 2019