Türkler arasında “Hazret-i Türkistan” olarak bilinen, Hoca Ahmed Yesevi Türklerin İslamlaştırılması ve Anadolu’nun Türkleştirilmesinde yetiştirmiş olduğu 99 bin Alperen’in (Gazi Derviş) önemli bir fonksiyonu olmuştur. Türk’ün fethettiği tüm yerlerde mutlaka Yesevi Ocağından yetişmiş bir Eren vardır..
Hoca Ahmed Yesevi, bir gün Türkistan köylerinden birine Tanrı Misafiri olur. Hoca çok yorgundur… Ev sahibi Hoca’ya bir tas içinde sıcak sulu bir şey ikram eder. Hoca ikramı kabul eder ve içer… Hoca bunun ne olduğunu sorar… Ev sahibi, “Çay” olduğunu belirtir…
Hoca çayı içince, hafiften terler ve yorgunluğu geçer, vücudu rahatlar… Hoca Ahmed Yesevi çayı içtikten sonra şöyle dua eder :
“Bu şifalı bir şey imiş, hastalarınıza bundan içirin ki şifa bulsunlar. Allah Kıyamete kadar buna ruhsat versin!” İşte, çayın geleneğe göre Türkler arasında sürekli içilmesinin sebebi bu olmuş.


Kaynak : Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar (Prof. Dr. Fuad Köprülü)